Tảo lam (cyanobacteria) hay còn gọi là tảo xanh hoặc vi khuẩn lam – một trong những tác nhân nguy hiểm gây ra hàng loạt vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cho tôm nuôi, đặc biệt là bệnh gan và ruột.
Tảo lam
Tảo lam không chỉ cạnh tranh dinh dưỡng với các loài tảo có lợi, mà còn tiết ra độc tố ảnh hưởng trực tiếp đến hệ miễn dịch và chức năng gan tụy của tôm. Khi mật độ tảo lam tăng cao, đặc biệt vào những ngày nắng gắt, chúng làm giảm lượng oxy hòa tan trong nước, tiết ra chất nhớt làm tắc mang tôm và tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn có hại như Vibrio phát triển. Nhiều hộ nuôi cho biết, sau khi xuất hiện tảo lam trong ao, đàn tôm có biểu hiện yếu ăn, nổi đầu, phân trắng và nhanh chóng suy kiệt.
Ao tôm nhiễm tảo lam
Một trong những hậu quả nghiêm trọng nhất khi tôm ăn phải tảo lam là tổn thương gan tụy, dẫn đến hội chứng teo gan, ruột rỗng – tình trạng được cho là “cửa ngõ” dẫn đến hàng loạt bệnh lý khác như hoại tử gan, EMS và cả bội nhiễm do vi khuẩn. Theo các chuyên gia, độc tố microcystin và saxitoxin từ tảo lam có thể gây tổn thương tế bào gan, ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng, làm chậm tăng trưởng và giảm tỷ lệ sống của tôm.
Tôm bị bệnh
Trước nguy cơ này, việc kiểm soát và xử lý tảo lam kịp thời trở thành yếu tố sống còn trong quá trình nuôi. Các chuyên gia khuyến cáo, ngay từ khâu cải tạo ao, người nuôi cần loại bỏ triệt để tảo tồn dư và chất hữu cơ đáy ao – điều kiện thuận lợi để tảo lam phát triển. Trong quá trình nuôi, cần quản lý chặt chẽ khẩu phần thức ăn, thường xuyên siphon đáy và duy trì môi trường nước ổn định, đặc biệt là độ pH và oxy hòa tan
Cải tạo ao
Khi tảo lam đã xuất hiện với mật độ cao, người nuôi có thể sử dụng các biện pháp xử lý như tạt vôi nóng vào buổi chiều nắng, kết hợp dùng dolomit để duy trì hệ đệm và ổn định pH. Một số trường hợp có thể dùng BKC hoặc đồng sunfat với liều lượng hợp lý, tuy nhiên cần đặc biệt lưu ý sức khỏe tôm trong giai đoạn này. Sau xử lý, việc bổ sung vi sinh phân hủy xác tảo và ổn định hệ vi sinh đáy là bước không thể thiếu, nhằm tránh hiện tượng phát sinh khí độc như NH₃ hay H₂S – những yếu tố gián tiếp gây bệnh gan ruột trên tôm. Bà con có thể tham khảo một số sản phẩm của Công ty Trường Hải Tiến như sau:
Song song với đó, việc tăng cường sức đề kháng cho tôm cũng cần được chú trọng. Sử dụng thức ăn chất lượng, bổ sung men tiêu hóa, vitamin C và các chất tăng miễn dịch giúp tôm có khả năng chống chọi tốt hơn trước các tác nhân gây bệnh từ môi trường. Công ty Trường Hải Tiến có nhiều sản phẩm bổ sung tăng cường miễn dịch hỗ trợ tiêu hoá như:
Thực tế tại nhiều vùng nuôi trọng điểm cho thấy, những ao tôm được kiểm soát tốt tảo lam ngay từ đầu vụ thường có tỷ lệ sống cao hơn rõ rệt so với các ao chủ quan. Điều này cho thấy, để đảm bảo vụ nuôi thành công, người nuôi không chỉ cần tập trung vào con giống hay dinh dưỡng, mà còn phải đặc biệt quan tâm đến việc quản lý môi trường nước – trong đó, kiểm soát tảo lam là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu.
