Tôm thẻ chân trắng thường được nuôi ở những vùng nước ven biển hay gần cửa sông với độ mặn dao động khoảng 15 – 40‰. Nhưng nhiều năm gần đây, người dân bắt đầu tiến hành nuôi thả tôm thẻ ở cả những môi trường nước có độ mặn từ trung bình đến thấp (0 – 10‰), do tôm thẻ chân trắng có khả năng thích nghi cao. Vậy bà con nên bổ sung khoáng chất cho tôm ở ao có độ mặn thấp như thế nào mới hiệu quả?
I. Ao có độ mặn thấp ảnh hưởng thế nào đến tôm?
Trong môi trường tự nhiên, tôm thẻ chân trắng thường không bị ảnh hưởng nhiều bởi độ mặn của nước. Vì mật độ của chúng ở đó tương đối thưa, trong môi trường cũng có đủ loại thức ăn tự nhiên chúng ưa thích. Đặc biệt, nếu nhận thấy có sự biến động trong môi trường, tôm có thể bơi đến những nơi có điều kiện sống phù hợp hơn.
Đối với tôm nuôi trong ao thì khác. Tôm hoàn toàn phụ thuộc vào môi trường nước ao nuôi và thức ăn được thả xuống.Trong trường hợp này, tôm được nuôi trong điều kiện nước ao có độ mặn thấp như nước trên sông, nước lấy từ kênh rạch sâu trong đất liền, độ mặn chỉ khoảng vài phần ngàn (‰), tôm rất dễ bị thiếu khoáng chất. Tôm bị thiếu hụt khoáng chất trong thời gian dài sẽ gây nên những ảnh hưởng nghiêm trọng sau:
– Tôm bị mềm vỏ, cong thân, đục cơ.
– Tôm giảm tăng trưởng, giảm sức đề kháng, khả năng chống chịu với mầm bệnh và sự thay đổi của môi trường giảm mạnh.
– Thậm chí tôm chết hàng loạt, giảm tỉ lệ sống
– Từ đó làm giảm sản lượng thu hoạch sau vụ nuôi.
– Tôm có thể bị mềm vỏ, cong thân,… nếu bị thiếu hụt khoáng chất trong thời gian dài.
Do đó có thể thấy, việc bổ sung khoáng cho tôm ở ao có độ mặn thấp là rất quan trọng, cần được thực hiện xuyên suốt vụ nuôi để đảm bảo tôm phát triển tốt, tăng tỉ lệ sống, từ đó nâng cao sản lượng mùa vụ.
II. Bổ sung khoáng chất cho tôm ở ao có độ mặn thấp như thế nào?
Ở mỗi khu vực, vùng nuôi tôm sẽ có những đặc điểm khác nhau nên không phải ao nuôi nào cũng có thể áp dụng được những phương pháp giống nhau. Đối với những ao có độ mặn thấp, bà con bổ sung khoáng chất cho tôm cần lưu ý một số vấn đề sau:
2.1. Yêu cầu về khoáng chất trong nuôi tôm
Trên thực tế, nhu cầu khoáng chất của tôm khá khó để định lượng, vì trong nước ao thường có sự thay đổi của tỉ lệ và thành phần ion khoáng. Để đảm bảo cho tôm phát triển bình thường, mức độ khoáng chất trong nước ao cần phải tương tự hoặc ít hơn mức độ trong nước biển được pha loãng đến cùng độ mặn.
Theo kết quả nghiên cứu, tôm post (PL) có thể sống sót tốt trong môi trường nước có độ mặn > 4% so với độ mặn 2%. Ngoài ra, tỉ lệ sống của tôm còn thay đổi phụ thuộc vào hàm lượng khoáng chất khác nhau có trong hệ thống nuôi như: Natri (Na+), Kali (K+), Magie (Mg2+), Canxi (Ca2+), Clorua (Cl−) và Sulphate (SO42−). Chỉ cần thiếu hụt một trong số các loại khoáng chất cần thiết, khả năng sống và tăng trưởng của tôm sẽ kém đi đáng kể.
Trong số những khoáng chất trên, Kali (K+) có vai trò hết sức quan trọng. Đây là ion dương nội bào chính cần thiết cho chức năng điều hòa các ion khác trong cơ thể của tôm, giúp cân bằng axit – bazơ cũng như quá trình chuyển hóa.
Khi tôm không được bổ sung đủ lượng khoáng chất K+ cần thiết, khả năng điều hòa áp suất thẩm thấu của tôm sẽ không thể hoạt động một cách hiệu quả. Sự mất cân bằng giữa nồng độ K+ và Na+ trong máu có thể khiến tôm chết.
Cùng với Kali, Magie cũng được đánh giá là cần thiết cho sự phát triển và khả năng sống sót của tôm, góp phần điều hòa áp suất thẩm thấu cho động vật giáp xác nói chung.
– Mg2+ là ion có khả năng hoạt động như một thành tố trong rất nhiều phản ứng enzyme quan trọng đối với hoạt động bình thường của tôm nuôi.
– Mg2+ tham gia vào quá trình điều hòa, tổng hợp protein và giúp tôm tăng trưởng ổn định.
– Mg2+ góp mặt trong quá trình chuyển hóa ở mô da tạo vỏ chitin cho tôm.
– Cần thiết cho hoạt động dẫn truyền xung thần kinh điều khiển các hoạt động của cơ.– Nếu thiếu Mg2+, enzyme Na+/K+ ATPase sẽ không thủy phân được ATP, dẫn đến việc tôm không thể điều hòa được áp suất thẩm thấu, làm chết tôm.
2. 2. Tỷ lệ ion của khoáng chất trong nước
Tỷ lệ ion khoáng trong nước nói chung có tác động lớn hơn đến sức khỏe của tôm so với độ mặn. Nồng độ khoáng ion trong nước có độ mặn thấp không chỉ đơn giản là do nước biển pha loãng.
Trong nước biển bình thường, hàm lượng của các ion chính natri, magie, canxi và kali tương ứng là 10.500, 1.350, 400 và 380 mg/L và tỷ lệ Natri : Magie : Canxi : Kali là 27 : 3 : 1 : 1.
Trong khi natri (Na) và kali (K) quan trọng đối với chức năng điều hòa, canxi (Ca) và magie (Mg) rất quan trọng đối với quá trình lột xác và hình thành vỏ mới.
Trong ao có độ mặn thấp, mức độ khoáng chất cần phải tương đương với mức độ và tỷ lệ ion có trong nước biển. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc bổ sung và hấp thụ khoáng chất do đáy ao, sự rửa trôi, thất thoát nước hoặc bị pha loãng bởi lượng mưa lớn. Bà con cần phải thường xuyên thực hiện phân tích thành phần ion khoáng trước khi thả tôm và trong suốt quá trình nuôi. Mọi thành phần và tỷ lệ ion khoáng phải tương đương với nước biển để duy trì chức năng sinh lý bình thường.
Việc bổ sung khoáng chất đối với những ao nuôi có độ mặn thấp cần phải được nghiên cứu, quyết định theo thời gian. Bổ sung quá nhiều một loại khoáng chất nào đó sẽ làm thay đổi tỷ lệ khoáng chất khác, từ đó gây hại cho môi trường và sự tăng trưởng của tôm. Không có biểu đồ tiêu chuẩn để bổ sung các khoáng chất cần thiết trong nước nuôi tôm ở tất cả các vùng và mùa. Tuy nhiên, người nuôi tôm cần có kiến thức cơ bản về yêu cầu khoáng chất cần có trong nước nuôi tôm. Ở vùng nước mặn thấp, việc bổ sung các khoáng chất cần thiết như K, Mg, NaCl, Ca, … cần được thực hiện nhằm điều chỉnh các vấn đề khoáng chất thiếu hụt trong nuôi tôm.
Do đó, việc phân tích ion khoáng thường xuyên phải được tiến hành trước khi thả tôm vào ao nuôi, trong quá trình nuôi và làm hàng năm. Người nuôi tôm thẻ chân trắng ở vùng nước mặn thấp nên xét nghiệm nước giếng khoan để biết thành phần khoáng chất trong nước giếng khoan. Bất kỳ khoáng chất nào nếu thiếu có thể được điều chỉnh bằng cách bổ sung và để thay đổi tỷ lệ thành phần các ion khoáng do rất khó để duy trì nồng độ các khoáng chất hoặc ion chính xác trong các vùng nước có độ mặn thấp tương tự như vùng nước ven biển. Hơn nữa, thành phần ion của nước được sử dụng để nuôi tôm phải tương tự như nước biển.
III. Một số lưu ý khi bổ sung khoáng cho ao có độ mặn thấp – ao nước ngọt
– Không bổ sung quá nhiều một loại khoáng chất, điều này có thể làm thay đổi tỉ lệ khoáng và mất cân bằng khoáng chất dẫn đến ảnh hưởng tới tôm và môi trường.
– Không có biểu đồ tiêu chuẩn về cách bổ sung khoáng chất cần thiết trong nước ao nuôi cho tất cả các vùng và mùa. Nên không áp dụng chung cho các ao mà phải kiểm tra và bổ sung phù hợp với tình hình thực tế.
– Trên thực tế rất khó để duy trì nồng độ các khoáng chất, tỉ lệ ion khoáng chính xác trong các vùng nước có độ mặn thấp tương tự như vùng nước ven biển. Vì vậy khi thấy bất cứ khoáng chất nào thiếu hụt, có thể điều chỉnh ngay bằng cách bổ sung vào để thay đổi tỉ lệ thành phần các ion khoáng đó.
– Hàm lượng khoáng trong nước giếng khi bơm vào mỗi ao là khác nhau, vì phụ thuộc vào chất đất. Vì vậy việc bổ sung khoáng dựa vào chất lượng nước mỗi ao.
Công Ty Trường Hải Tiến cho ra đời các sản phẩm khoáng chất đáp ứng nuôi tôm mùa mưa, độ mặn thấp. SUPER NATURAL cung cấp hàm lượng cao khoáng K, Mg và điện giải phù hợp cho ao nuôi tôm nước ngọt, độ mặn thấp, mùa mưa; giúp tôm khỏe mạnh, tăng trưởng tốt, ngăn ngừa cong thân, đục cơ, mềm vỏ, cung cấp Phosphorus, Calcium, Magnesium hàm lượng cao cùng với khoáng vi lượng (Zn, Mn, Cu, Co, Se) thiết yếu cho tôm. Kết cấu dạng lỏng hữu dụng nên hấp thu nhanh chóng, hoàn toàn và trực tiếp vào cơ thể.
